Dr. Ιάκωβος Θεοδοσίου MD. DipU

Ιατρός Διαιτολόγος

καρκίνος & διατροφή

διαιτολογική μεταβολική προσέγγιση
στην θεραπεία του καρκίνου

Menu

αντίσταση στον κυτταρικό θάνατο


Ο κυτταρικός θάνατος ενός βιολογικού κυττάρου είναι η περίπτωση στην οποία παύει να ασκεί τα καθήκοντά του.

Αυτό μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της φυσικής διαδικασίας, όπου, παλιά κύτταρα πεθαίνουν και αντικαθίστανται από νέα, ή μπορεί να προκύψει από παράγοντες όπως ασθένεια, εντοπισμένη βλάβη ή το θάνατο του οργανισμού του οποίου τα κύτταρα είναι μέρος.

Τα είδη του κυτταρικού θανάτου περιλαμβάνουν:

Προγραμματισμένος κυτταρικό θάνατο είναι ο κυτταρικός θάνατος που προκαλείται από ένα ενδοκυτταρικό πρπρογραμματισμό.

  • Απόπτωση (apoptosis) ή Τύπου Ι κυτταρικός θάνατος
    Η απόπτωση είναι μια διεργασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου. Κατά τη διάρκεια της απόπτωσης το κύτταρο συρρικνώνεται, το ίδιο και η χρωματίνη, η μιτοχονδριακή μεμβράνη διαρρηγνύεται και το κύτταρο αποδομείται και σχηματίζει αποπτωτικά σώματα, τα οποία φαγοκυτταρώνονται, χωρίς φλεγμονή. Κατά τη διάρκεια της απόπτωσης έχουμε πρωτεϊνοσύνθεση.

    Η διαδικασία της απόπτωσης είναι καταστροφική και αυτοενισχυόμενη και μη αντιστρεπτή.
    Η απόπτωση προκαλείται από πολλούς εξωκυτταρικούς και ενδοκυτταρικούς παράγοντες. Αποπτωτικοί παράγοντες είναι οι ιοι, η ακτινοβολία και η κόπωση ή και η αδυναμία επιδιόρθωσης του DNA.

  • Αυτοφαγία (autophagy) ή Τύπου II κυτταρικός θάνατος
    είναι η φυσικά ρυθμιζόμενος, καταστροφικός μηχανισμός του κυττάρου που αποσυναρμολογεί περιττά ή δυσλειτουργικά συστατικά.

    Αυτοφαγία επιτρέπει την ομαλή αποδόμηση και ανακύκλωση των κυτταρικών συστατικών. Στην μακροαυτοφαγία, στοχεύονται τα κυτταροπλασματικά συστατικά που απομονώνονται από το υπόλοιπο του κυττάρου μέσα σε ένα κυστίδιο γνωστό ως αυτοφαγόσωμα (autophagosome) όπου τελικά στα λυσοσώματα ανακυκλώνονται.
    Στη νόσο, αυτοφαγία έχει θεωρηθεί ως μια προσαρμοστική αντίδραση στο στρες, το οποίο προωθεί την επιβίωση, ενώ σε άλλες περιπτώσεις φαίνεται να προωθεί τον κυτταρικό θάνατο και την νοσηρότητα. Στην ακραία περίπτωση της κυτταριικής νυστείας, η κατανομή των κυτταρικών συστατικών προάγει την κυτταρική επιβίωση μέσω της διατήρησης των κυτταρικών επιπέδων ενέργειας.

Νέκρωση είναι μια μη φυσιολογική διαδικασία που συμβαίνει ως αποτέλεσμα μόλυνσης ή τραυματισμού. Η Νέκρωση είναι ο θάνατος των κυττάρων που προκαλείται από εξωτερικούς παράγοντες, όπως τραύμα ή μόλυνση, και εμφανίζεται σε πολλές διαφορετικές μορφές.

Πρόσφατα, μια μορφή προγραμματισμένης νέκρωσης, που ονομάζεται νεκροαπόπτωση (necroptosis), έχει αναγνωριστεί ως μια εναλλακτική μορφή του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου. Υποτίθεται ότι necroptosis μπορεί να χρησιμεύσει ως ένα στήριγμα κυτταρικού θανάτου για απόπτωση όταν η σηματοδότηση της αποπτώσεως, μπλοκάρεται από ενδογενείς ή εξωγενείς παράγοντες, όπως ιοί ή μεταλλάξεις.

Μιτωτική καταστροφή είναι ένας τρόπος κυτταρικού θανάτου που οφείλεται σε πρόωρη ή ακατάλληλη είσοδο των κυττάρων σε μίτωση. Είναι η πιο κοινός τρόπος κυτταρικού θανάτου σε καρκινικά κύτταρα που εκτίθενται σε ιονίζουσα ακτινοβολία και πολλές άλλες αντικαρκινικές αγωγές.

Η απόπτωση είναι η διαδικασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου που μπορεί να συμβεί σε πολυκύτταρους οργανισμούς. Βιοχημικά γεγονότα οδηγούν σε χαρακτηριστικές αλλαγές κυττάρων (μορφολογία) και το θάνατο. Αυτές οι αλλαγές περιλαμβάνουν διόγκωση, συρρίκνωση κυττάρου, πυρηνική κατακερματισμός, η συμπύκνωση της χρωματίνης και κατακερματισμό χρωμοσωμικό DNA.
Τελευταία βάση ενός αναπτυξιακού πλαισίου πιστεύεται ότι τα κύτταρα διεγείρονται για να διαπράξουν ένα είδος αυτοκτονίας, θετικά, σε ένα ομοιοστατικό πλαίσιο, στην απουσία ορισμένων παραγόντων επιβίωσης.

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηρίστηκα του καρκινικού κυττάρου είναι η αντίσταση στον κυτταρικό θάνατο. Αυτό συμβαίνει με ειδικούς προσαρμοστικούς μηχανισμούς που αναπτύσσει το καρκινικό κύτταρο, με αποτέλεσμα την την αποφυγή του κυτταρικού θανάτου και την συνεχή αναπαραγωγή του.
Παράγοντες που συμβάλουν σε αυτό είναι τόσο ενδοκυττάριοι όσο και εξωκυττάριοι. Βασικό στοιχείο όμως είναι η ενεργειακή επάρκεια του καρκινικού κυττάρου και φαίνεται ότι ο επαναπρογραμματισμός του καρκινικού κυττάρου είναι η βάση αυτής της αντίστασης στον κυτταρικό θάνατο.